Tin Tức Hot

Về bản 'sơn cùng thủy tận' nơi miền tây xứ Nghệ

Nằm giữa lòng hồ thủy điện Bản Vẽ, bản Cà Moong xã Lượng Minh (Tương Dương, Nghệ An) được xem là bản xa xôi, khó khăn bậc nhất của huyện miền núi Tương Dương. Cuộc sống nghèo đói quanh năm đè nặng lên vai những con người nơi bản làng vùng sâu vùng xa, biệt lập với thế giới bên ngoài này.

Sau khi vượt chặng đường hơn 20 cây số từ trung tâm huyện bằng ô tô chúng tôi có mặt tại bến đò Thượng Lưu. Và gần 2 tiếng đồng hồ ngồi trên chiếc thuyền gỗ dài, đi trên lòng hồ thủy điện Bản Vẽ, chúng tôi cập một bến thuyền nhỏ để vào Cà Moong.

Muốn vào được Cà Moong, chúng tôi phải đi gần 2 giờ đồng hồ trên những con thuyền giữa lòng hồ thủy điện

Tại đây, chỉ tay theo con đường mòn dốc, đất đá lởm chởm, bà chủ quán tạp hóa tạm bợ nổi bên lòng hồ cho biết, phải mất hơn một tiếng đi bộ nữa mới có thể vào đến trung tâm bản Cà Moong.

Khi chúng tôi lên bờ cũng đúng lúc có một nhóm thanh niên trong bản Cà Moong đi làm nương về nên được họ cho ngồi ké xe máy để vào bản. Những xe máy “hết đát” gầm rú inh ỏi từ từ chuyển bánh, xua tan cảnh vắng lặng giữa chốn “thâm sơn cùng cốc” này. Vượt đường núi cheo leo, đất đá lởm chởm, có nơi gần như dựng đứng khiến những chiếc xe đang chở theo một người ngồi sau đành phải chào thua, không thể tiếp tục cuộc hành trình.

Phải vượt qua những con đường đất đá lởm chởm để vào tới Cà Moong

Chia sẻ với chúng tôi, anh Lô Văn Tám nói “Đường sá ở đây đi lại khó khăn vậy nên người dân trong bản bọn em nếu có mua được một chiếc xe máy về dùng cũng được 3-4 năm là hỏng”.

Hỏi ra mới biết Tám sinh năm 1988, đã có vợ và hai đứa con thơ. Cuộc sống năm này qua năm khác của đôi vợ chồng trẻ chỉ biết canh tác trên nương rẫy. Tuy nhiên, từ bản vào đến rẫy nếu đi bộ, vợ chồng Tám cũng phải mất cả ngày đường. Thường ngày, vợ chồng anh làm lều, đưa con cái và đồ ăn vào ở để tiện canh tác. Hôm chúng tôi về đây, Tám cũng chèo xuồng từ rẫy về vì trưởng bản thông báo ngày hôm nay họp bản.

Vừa vào đến đầu bản, những đứa trẻ người dân tộc Khơ Mú ngơ ngác khi thấy người lạ vào bản, chúng chỉ đứng từ xa chỉ trỏ rồi cười khúc khích, hỏi cái gì cũng lắc đầu “ăm nơng” (không biết -PV).

Tìm đến nhà ôg phó bản để nắm rõ hơn về đời sống bà con dân bản, ông Moong Văn Vinh cho biết: “Do sống giữa lòng hồ Bản Vẽ nên người Khơ Mú ở bản Cà Moong chủ yếu sinh sống bằng phát rẫy trồng lúa, ngô và bắt cá suối. Cuộc sống nghèo đói quanh năm khiến người Khơ Mú không mấy mặn mà với việc học hành của con cái”.

Một góc Cà Moong

 

X

Rồi ông Vinh trăn trở: “Vì thiếu ăn, thiếu học, những đứa trẻ chưa kịp lớn lên đã kịp “xèo xáo” để lấy chồng, lấy vợ rồi sinh con đẻ cái. Cái vòng luẩn quẩn nghèo đói, thất học, tảo hôn cứ bám riết lấy người dân ở chốn này. Đôi vai gầy guộc nhỏ bé của trẻ em nơi bản làng vùng cao này cũng phải chìa ra để “gánh” một phần nỗi lo cơm áo”.

Bản nhiều “không”

Cà Moong là bản tái định cư công trình thủy điện Bản Vẽ. Theo thống kê của ông Vinh, từ bản Cà Moong, để ra trụ sở xã Lượng Minh phải mất gần 1 giờ đi bộ và chừng 20 phút đi thuyền. Xuống huyện phải mất thêm gần 2 giờ đi thuyền và gần một giờ chạy xe máy. Toàn bản có 136 hộ với hơn 600 nhân khẩu, chủ yếu là người Khơ Mú và đều là hộ nghèo. Tháng 3/2011, 136 hộ dân dọc lòng hồ Bản Vẽ của xã Lượng Minh đã di cư về đây nhường đất cho công trình thủy điện bậc nhất khu vực Bắc miền Trung. Ngoài phát rẫy, đốt rừng trồng lúa theo cách truyền thống và chăn nuôi được ít bò, người dân ở đây chẳng biết làm gì thêm.

Phó bản Vinh nói thêm: “Các anh vào tận đây rồi thì thấy đấy, ở bản heo hút này còn không đường, không lưới điện, nguồn nước sinh hoạt thì khan hiếm. Hiện nhà cửa, đất sản xuất của các hộ dân trong bản vẫn chưa được cấp sổ đỏ và muốn canh tác họ phải trở về bản cũ cách nhà 5 cây số”.

Điểm trường Tiểu học Lượng Minh ở bản Cà Moong

Được biết, Chính quyền huyện Tương Dương cũng như xã Lượng Minh đã có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục nơi đây. Là một bản nhỏ nhưng Cà Moong có một điểm trường tiểu học với 4 phòng học và một nhà học mầm non.

Khi chúng tôi đến thăm, thầy Lương Văn Huỳnh (SN 1979), tổ trưởng Điểm trường bản Cà Moong háo hức khi có khách lạ xuất hiện. Từ thị trấn Hòa Bình (huyện Tương Dương) thầy Huỳnh mới vào nhận công tác chính thức tại điểm trường này gần hai năm nay. Cùng với thầy Huỳnh, hiện điểm trường bản Cà Moong còn có 3 giáo viên dạy 98 học sinh tiểu học, 1 giáo viên dạy 32 học sinh mẫu giáo.

Dạo qua dãy nhà cấp 4, đập vào mắt chúng tôi là những phòng nội trú giáo viên được bố trí sơ sài, thiếu thốn trang thiết bị dạy học. Điện lưới, sóng điện thoại chưa thể tới nên thầy Huỳnh cũng như các giáo viên bám trụ tại điểm trường bản Cà Moong khổ đủ đường. Từ lúc chuyển về đây cắm bản để gieo con chữ, những thầy, cô giáo điểm trường này phải chấp nhận cảnh “mù và đói” thông tin.

Nhưng, đó chưa phải là nỗi buồn nhất của giáo viên ở đây mà theo thầy Huỳnh nói “Buồn nhất là người dân không quan tâm đến con chữ”. Mùa làm rẫy, nhiều gia đình mang theo con, ở luôn trong đó, các thầy lại mất nhiều ngày lội vào rừng tìm, đưa về trường, vì không đưa về các thầy dạy ai. Người dân ở đây cần cái ăn hơn cái chữ. Hằng ngày, “cuộc chiến” kéo học sinh đến lớp của các giáo viên nơi đây hết sức gian nan bởi chưa cao bằng cây lúa trên rẫy, các em đã phải lên rừng với bố mẹ để kiếm cái ăn hàng ngày. Đêm tối, điện thắp sáng không có, những thầy cô ở đây phải dùng đèn pin để sinh hoạt, soạn giáo án. Không sửa được đường ống dẫn nước sinh hoạt nên bể chứa nước tại điểm trường này cạn khô, mỗi lần lên lớp xong, các thầy cô lại phải đi xa 3-4 cây số để xách nước về dùng.

Khó khăn, gian khổ là vậy nhưng với những thầy, cô giáo cắm bản họ luôn đặt trách nhiệm “trồng người lên hàng đầu”. Thầy Huỳnh nói, thầy cô vất vả đã đành, dân nghèo, nhìn học sinh thấy thương. Mùa đông, trên này lạnh lắm nhưng hầu hết chúng vẫn manh áo mỏng. Ăn uống kham khổ, lâu lâu mới có một bữa cơm có thịt. Ở bản Cà Moong, bữa ăn trưa của các cháu học sinh do cha mẹ mang đến từ sáng là xôi với chuối chín hoặc măng luộc, ít khi có trứng, thịt. Thương các cháu, các thầy cô phải nấu thêm nồi canh rau hoặc măng, mì tôm để các cháu dễ nuốt.

Chia sẻ về cuộc sống thường ngày, một cô giáo trẻ cho biết, ở một mình, cơm cũng khó nuốt nên cứ mì tôm cho tiện. “Khi mới đến, em nhìn đâu cũng chỉ thấy toàn núi rừng, thời gian đầu cũng rất buồn và nhớ nhà nhưng lâu dần rồi cũng thành quen. Đêm đến, sóng điện thoại chập chờn chả biết làm gì nên chúng em soạn bài xong rồi chỉ biết đi ngủ sớm”.

Đình Thắng

Nguồn: TH&PL


Tin Tức Cùng Chuyên Mục